Jongerenonderzoek 2009: internet concurrent van andere media

Televisiekijken is heel populair bij kinderen en jongeren. Toch is er langzaam iets aan het veranderen. Er wordt minder intensief gekeken dan een aantal jaar geleden. Ook verandert de manier waarop er naar programma’s wordt gekeken. Is binnen gezinnen het gevecht op de afstandbediening straks verleden tijd? Het jongerenonderzoek 2009 van Qrius geeft in ieder geval aan dat internet een steeds belangrijke rol krijgt, ook als het gaat om het kijken van televisieprogramma’s.

In het onderzoek jongeren09 ‘We laten ons niet gek maken’ van Qrius zijn bijna 4,5 duizend kinderen geïnterviewd. Media en communicatie krijgen ruime aandacht in het onderzoek. In alle leeftijdscategorieën vind je het terug: de rol van internet wordt steeds groter in het leven van jongeren. Daarvan ondervinden de ‘traditionele’ media, zoals radio, televisie en de bladen concurrentie. De computer heeft meer en meer de rol van multimediacentrum. Niet alleen luisteren ze er muziek op, tegelijkertijd wordt er contact onderhouden met vrienden en vriendinnen. Ondertussen zoeken ze naar een leuk televisieprogramma. En –niet te vergeten- de computer wordt ook nog gebruikt om huiswerk op te maken. Het wordt lastiger om jongeren via media te bereiken. Door gebruik van de computer ontwijken ze informatie die ze niet direct interessant vinden.

Jongeren kijken anders televisie

Televisie is naast internet het meest populaire medium bij jongeren. Het onderzoek signaleert twee belangrijke ontwikkelingen bij het kijkgedrag van jongeren. Jongeren kijken minder intensief televisie en jongeren kijken naar minder zenders. Een belangrijke factor is de steeds prominentere rol die internet inneemt bij de verspreiding van professioneel gemaakte content, waaronder televisieprogramma’s en films. Met andere woorden: Jongeren kijken steeds meer ‘losse’ televisieprogramma’s op de computer, via sites als ‘uitzending gemist’ of via Youtube.

Redenen:

1. Internet zorgt ervoor dat je programma’s kunt kijken wanneer je daar tijd en zin in hebt.
2. Bovendien maakt internet ‘internationale’ series beschikbaar die nog niet op de Nederlandse zenders worden uitgezonden.
3. Tot slot kun je door de digitale zenderinformatie effectiever TV kijken. (Hadden we ‘vroeger’ ook niet zoiets als een televisiegids?)

Jongeren van 15-19 jaar besteden 72% van de totale televisiekijktijd daadwerkelijk voor de televisie. De overige 28% van de tijd zitten ze achter de computer. De animo om losse afleveringen van TV-programma’s tegen betaling aan te schaffen is gering. Over (illegaal) downloaden van content wordt in dit onderzoek met geen woord gerept. Qrius vermoed dat jongeren, door de beschreven ontwikkelingen, minder naar TV-commercials zullen kijken.

Andere media zoals tijdschriften en radio

Niet alleen televisie maar ook radio en tijdschriften ondervinden concurrentie van internet. In 2007 bleek het al. Kinderen en jongeren geven er de voorkeur aan om hun eigen muziek te luisteren op de computer of op de MP3-speler. Via internet worden losse radioprogramma’s aangeboden, maar kinderen en jongeren gebruiken deze toepassing weinig. Printmedia, zoals tijdschriften en kranten, zijn bij jongeren minder populair. Ze zijn niet interactief, bevatten geen bewegend beeld en kunnen niet voortdurend worden geactualiseerd.

Toch heeft Qrius nog wel hoop voor de bladen: “Veel kinderen en jongeren hebben geen bezwaar tegen lezen of vinden het zelfs leuk…Voorwaarde is wel dat er rekening wordt gehouden met de manieren waarop zij tegenwoordig waarnemen en gebruik wordt gemaakt van veel beeld en gemakkelijk toegankelijke teksten.” Bovendien”De verschillende onderzoeken die wij doen, wijzen uit dat kinderen en jongeren behoefte heebben aan afwisseling in hun activiteiten. Het is een misverstand dat alles digitaal en interactief moet zijn”.

Ook uit dit onderzoek blijkt het: jongeren lezen steeds minder kranten. Nieuws betrekken zij van de televisie en van internet. Dat deze sites niet helemaal op jongeren hoeven te worden toegespitst, blijkt uit de populariteit van Nu.nl. Jongeren waarderen deze overzichtelijke en functionele site hoog. De filmpjes op de site worden juist niet bekeken omdat deze niet aantrekkelijk genoeg zijn en te veel tijd vergen.

Jongeren geen ontdekkingsreizigers op internet.

Het internet is oneindig groot en biedt talloze mogelijkheden. Toch zijn volgens het onderzoek maar weinig jongeren actief bezig om het internet te verkennen en hun digitale horizon te verruimen. “Ze hebben de neiging om onderdelen van internet te bezoeken waar ze al bekend mee zijn of iets positiefs over hebben gehoord.” Het onderzoeksrapport biedt in de bijlage daarom een interessante lijst met meest bezochte sites door jongeren. Willen we jongeren bereiken, dan is de kans groot dat we ze aantreffen op Hyves, MSN Messenger, Google en Youtube. Kinderen vind je ook op Spele, jongeren op Wikepedia, Nu.nl en Marktplaats.nl. Opvallend is dat jongeren en kinderen veelal dezelfde sites bezoeken als volwassenen.

Het rapport beschrijft ook dat relatief nieuwe toepassingen van internet, zoals widgets, apps en tutorials in heel beperkte mate gebruikt worden door kinderen en jongeren. De meesten hebben nog nooit van deze toepassingen gehoord.

Mobiel vooral voor bellen en sms-en

Niet alle digitale toepassingen zijn bij jongeren ingeburgerd. Het gebruik van de mobiele telefonie is nog steeds in opkomst, maar jongeren gebruiken vooral de traditionele functionaliteiten zoals bellen en sms’en. De zogenaamde smartphone laten jongeren nog even links liggen. De toestellen/abonnementen zijn te duur en de toestellen te kwetsbaar. Als dat gaat veranderen, dan verwachten de onderzoekers dat jongeren er wel heel snel gebruik van gaan maken.

Meer weten over jongeren anno 2009? Het volledige rapport jongeren09 ‘We laten ons niet gek maken’ van Qrius is te bestellen op http://www.hetjongerenonderzoek.nl/.